خوزستان

 ایران‌شناسی: استان خوزستان  

  استان خوزستان  

استان خوزستان با مساحت 64236 کیلومتر مربع، در جنوب غربی ایران قرار دارد. این استان از شمال به استان لرستان، از شمال شرقی به استان اصفهان، از شمال غربی به استان ایلام، از شرق و جنوب شرقی به استان های چهار محال و بختیاری و کهکیلویه و بویر احمد، از جنوب به خلیج فارس و از غرب به کشور عراق محدود می شود. استان خوزستان دارای 16 شهرستان و 29 شهر می باشد.

نقشه تقسیمات استان خوزستان؛ عکس از سازمان نقشه برداری کشور
نقشه تقسیمات استان خوزستان؛ عکس از سازمان نقشه برداری کشور

استان خوزستان که یکی از مهم ترین و با ارزش ترین مناطق ایران است؛ در جنوب غربی ایران واقع شده و از جاذبه های کم نظیر گردشگری در زمینه های طبیعی، تاریخی، معماری، اجتماعی و فرهنگی برخوردار است. خوزستان یکی از باستانی ترین و تمدن خیزترین ناحیه های جهان بوده و جزو كهن ترین سرزمین های متمدن بشری به شمار می رود. آفتاب دل نشین، آب فراوان، خاک مرغوب و مردمانی سخت کوش سبب شده؛ این منطقه یکی از پرحاصل ترین نقاط ایران شده و لقب "زرخیز" را از آن خود نماید.

درباره واژه "خوزستان"، معانی و تعابیر فراوانی وجود دارد که قدمت و دیرینگی این خطه را آشکار می سازد. برخی کلمه "خوز" را نام قبیله ای می دانند که در این منطقه ساکن بوده است. "ابن منظور" به سال 711 ه. ق. در "لسان العرب" اشاره دارد: " خوز قوم یا قبیله ای از مردم عجمند". از سوی دیگر "خوز" را به معنی "شکر" و "نیشکر" نیز معنا می کنند. زیرا خاک حاصلخیز و بارور خوزستان، استعداد ویژه ای برای رشد این گیاه، داشته و آنجا بهترین محصول نیشکر را به دست می داده است.

"خوزستان" در دوران باستان، به خصوص در دوره هخامنشی به دو ناحیه تقسیم می شد: بخش های شمال و شمال شرقی که انشان (انزان) نام داشت و سرزمین های با صفا، کوهستان ها و جنگل های فراوانی را شامل بود، و ناحیه جنوبی که دارای آب و هوای گرم و مرطوب و دشت های حاصلخیز و جلگه ای جنوبی که دارای آب و هوای گرم و مرطوب و دشتهای حاصلخیز و جلگه بوده است. بخشهای جنوبی که "عیلام" نام داشته یادآور تمدنهای دیرینه خوزستان است و به شدت تحت تاثیر فرهنگ "میان رودان" بوده و جغرافیای وسیعی را شامل می شده که حد فاصل لرستان و خوزستان و سواحل خلیج فارس امروزی است.

"استرابون" جغرافی دان عهد باستان، خوزستان را از حاصلخیزترین جلگه های جهان می داند؛ زیرا رودخانه های زیادی این دشت را مشروب می کرده که امکان کشاورزی و آبادانی را در این منطقه میسر می ساخته است . شاید بر همین اساس بوده که عده ای بر این اعتقادند که نام این سرزمین "هند" یا "اند" بوده که به معنای جایی با آبهای فراوان می باشد. در کتاب "مجمع التواریخ و القصص" خوزستان به نام "حجوستان" و "حبوجستان" آمده که به نظر می آید ماخوذ از زبان پهلوی با عناوین "حبوجستان" و "حوجستان" است.

وجود مراکز علمی و فرهنگی همچون دانشگاه جندی شاپور در این استان، دال بر اهمیت و رونق این خطه ارزشمند می باشد که استادان بزرگ دانش پزشکی را از یونان، مصر، هند و روم گرد هم آورده بوده است. پزشکان برجسته و ناماوری که به مداوای بیماران و تدریس دانشجویان رشته پزشکی در این دانشگاه مشغول بوده اند. این دانشگاه که به دستور شاپور اول (241-271 م) بنیان نهاده شد. توسط شاپور دوم (ذوالاکتاف) مرمت و بازسازی گشت و در زمان انوشیروان تکمیل و توسعه یافت. علما، دانشمندان و شاعران بزرگی همچون "ابونواس حسن بن هانی خوزستانی"، که از ارکان شعر عرب است، "عبدالله بن میمون اهوازی"، "نوبخت اهوازی منجم" و فرزندانش، جورجیس پسر بختشوع گندیشاپوری و شاعران عرب زبان شیعی، مانند "ابن سکیت" و "دعبل خزائی" که با اشعار خود ولایت و امامت را پاس داشته اند و زبان به مقاومت گشوده اند از همین منطقه برخاسته و در این دیار زندگی می کرده اند.

نفت و گاز مهمترین منابع طبیعی کشور؛ برای اولین بار در این استان و در شهر مسجد سلیمان، قریب به 80 سال پیش کشف و استخراج شد. از آن موقع تا کنون حوزه های نفتی فراوانی در این استان کشف و مورد بهره برداری قرار گرفته که ازمهمترین آنها حوزه های نفتی اهواز می باشد. پالایشگاه آبادان و پتروشیمی بندر امام و ماهشهر و... از جمله صنایع وابسته به نفت در این استان می باشند. رودخانه کارون پر آب ترین رودخانه شرقمیانه، به همراه رودخانه های دز، کرخه، اروند و گتوند؛ این استان را به یکی از مساعدترین استان ها برای اجرای طرح های کشاورزی تبدیل نموده و هم اکنون بزرگترین طرح تولید نیشکر و صنایع جانبی آن، در این استان در حال انجام است. ارتباط این استان به آب های آزاد از طریق بنادر آبادان و خرمشهر، امکان دیگری از این استان برای تجارت آزاد می باشد.

منابع:
irankulturevi (dot) com
cua (dot) ac (dot) ir
istta (dot) ir
fa (dot) wikipedia (dot) org
ostan-kz (dot) ir
iranyad (dot) ir

  ماهشهر  

بندر ماه‌شهر یكی از قدیمی‌ترین بنادر خلیج‌فارس است و از آنجا كه اولین بندری بوده كه كشتی های مسیر بصره به اروندرود و به هند از آنجا می‌گذشته‌اند؛ همواره مورد توجه بوده است. علاوه بر این در دوره معاصر به علت صدور فرآورده های نفتی از طریق این بندر اهمیت آن دوچندان شده است. با احداث مجتمع های بزرگ شیمیایی در منطقه ویژه اقتصادی بندر امام خمینی، بیش از پیش بر اهمیت و اعتبار شهرستان بندر ماه‌شهر افزوده شده است.

ادامه مطلب » ماهشهر


  مسجدسلیمان  

مسجد سلیمان را شاید بتوان اولین شهر پارسی در خوزستان و جنوب غرب ایران نامید. این منطقه در 145 كیلومتری شمال شهر اهواز قرار دارد و نام آن برگرفته از تختگاه تاریخی سر مسجد و آتشكده است. در این منطقه؛ آثار كهن مربوط به زندگی غار نشینی و دوران ماقبل تاریخ كشف شده است و طبق تحقیقات انجام شده؛ آثار به جا مانده از این ناحیه حداقل به هزاره پانزدهم پیش از میلاد برمی‌گردد.

ادامه مطلب » مسجدسلیمان


  آبادان  

شهرستان آبادان در 116 كیلومتری اهواز، در دهانه ورودی خلیج فارس و در همسایگی كویت و عراق قرار دارد. آبادان جزیره است به طول 46 كیلومتر و عرض بین 32 تا 20 كیلومتر كه در دلتای اروند رود بین رودهای بهمن‌شیر و كارون و اروند واقع است. تاریخ زندگی در این منطقه را می‌توان از دوره ساسانی و قرون اولیه اسلامی تاكنون در نظر گرفت. این مكان هم زمان با ظهور اسلام شهری آباد بوده است.

ادامه مطلب » آبادان


  اندیمشک  

اندیمشك از شهرهای مهم استان خوزستان به شمار می رود که در 158كیلومتری شمال اهواز واقع شده است. اندیمشک با داشتن دو سد عظیم کرخه (بزرگ‌ترین سد خاکی کشور) و سد دز با 206 متر ارتفاع اهمیت ویژه ای در تولید انرژی در منطقه دارا است. این شهر در دامنه‌های جنوبی زاگرس و در كناره خرابه های شهر قدیمی "لور" واقع شده است. لور شهری آباد بوده كه جغرافی نویسانی چون اصطخری و مقدسی از آن نام برده‌اند.

ادامه مطلب » اندیمشک


  اهواز  

پل اهواز؛ اهواز؛ عکس از علی مجدفر

اهواز قدیمی ترین شهر خوزستان و مركز استان خوزستان است كه در كتیبه های باستانی از آن نام برده شده است. این منطقه در زمان سلاطین عیلام شهری آباد و پر سكنه به نام "اکسین" بوده كه به نظر می‌رسد در حملات آشور بانیپال یا اسكندر ویران شده است. اهواز امروز شهری است که در زمان اشکانیان ساخته شده و بعدها در زمان ساسانیان توسط اردشیر بابکان رونق یافت.

ادامه مطلب » اهواز


  ایذه  

دریاچه سد کارون 3؛ عکس از علی مجدفر

ایذه از جمله شهرهای قدیمی و مهم استان خوزستان است که در 205 كیلومتری شهر اهواز قرار دارد. ایذه منطقه‌ای است كه به واسطه كوهستانی بودن، همواره مورد توجه بوده و اهمیت آنرا در پناهگاه‌های سنگی و سنگ نگارهایی با قدمتی بسیار طولانی می توان دید. ایذه در دوران عیلامیان "آیاپیرو" نامیده می شده که از اهمیت و اعتبار بسیاری برخوردار بوده است.

ادامه مطلب » ایذه


  بهبهان  

شهرستان بهبهان یكی از شهرستان های استان خوزستان است كه از شمال غربی به شهرستان رامهرمز، از شرق به شهرستان گچساران، از جنوب به بندر دیلم و از غرب به بخش هندیجان محدود می شود. بهبهان در جنوب شرقی خوزستان، در 205 كیلومتری اهواز و در نزدیكی شهر تاریخی ارجان واقع شده است. بهبهان با صحراهای حاصلخیز و تپه ماهورها و ارتفاعات بلند و کوتاه و بخش های کوهستانی و جلگه ای، شهری قدیمی است که سابقه آن به دوران های عیلامی و پس از آن به دوره ساسانی می رسد.

ادامه مطلب » بهبهان


  خرمشهر  

خرم‌شهر از جمله شهرهای مهم استان خوزستان است که در 120 كیلومتری جنوب غربی شهرستان اهواز و 14 كیلومتری شمال غربی آبادان قرار دارد. می‌گویند؛ از ده شهری كه اردشیر در خوزستان و بین النهرین ساخته است، یكی بهمن اردشیر است كه گویا امروزه سرزمین خرم‌شهر و آبادان را در بر می گیرد. برخی این شهر را به نام بندگبان، بندجبان، پیان و بیان نیز گفته اند.

ادامه مطلب » خرمشهر


  دزفول  

شهر دزفول در ‌142 كیلومتری شمال اهواز قرار دارد. دزفول یا "دژپل" و به روایت محلی "دس بیل"، یکی از آبادترین شهرهای استان خوزستان می باشد که چه به لحاظ تاریخی و چه به لحاظ اقتصادی و کشاورزی؛ رونق و رواج شایان توجهی در این استان داراست. وجه تسمیه "دزفول" به سبب پلی ذکر شده که در این شهر با دوازده طاق و چشمه بر روی رودخانه دز به روزگار شاپور اول ساسانی بنا شده است.

ادامه مطلب » دزفول


  دشت آزادگان  

شهرستان دشت آزادگان در 60 كیلومتری شمال غرب اهواز واقع شده و هم مرز كشور عراق است. این شهرستان از شمال به شوش و ایلام، از جنوب و غرب به عراق و از شرق به اهواز متصل بوده و شامل چند تپه كم ارتفاع به اسامی تپه الله‌اكبر، میشداغ یا میشداخ و عین آسمان است. دشت آزادگان در ابتدا به "دشت میسان" یا "سهل میان" و بعد از آن به بنی طرف معروف بود. در سال 1314 خورشیدی بنا به تصویب هیات وزیران به "دشت میشان" تغییر نام یافت.

ادامه مطلب » دشت آزادگان


  رامهرمز  

رامهرمز ‌در 95 كیلومتری شرق اهواز قرار‌ گرفته و منسوب به هرمز ساسانی است. شهرستان رامهرمز در شرق استان خوزستان واقع شده؛ از شمال به باغملک، ایذه و مسجد سلیمان، از شرق به بهبهان، استان کهکیلویه و بویر احمد، از غرب به اهواز، و از جنوب به بندر ماهشهر محدود است. بررسی های باستان‌شناسی استقرار انسان در دشت رامهرمز را حداقل تا هزاره ششم پیش از میلاد مشخص نموده است.

ادامه مطلب » رامهرمز


  شوش  

زیگورات یا زیغورات چغازنبیل؛ شوش؛ استان خوزستان؛ عکس از علی مجدفر

شوش از جمله شهرهای مهم استان خوزستان است که در 118 كیلومتری شمال اهواز واقع شده است. محوطه باستانی شوش بخش بزرگی به وسعت تقریبی 400 هكتار را در بر می گیرد كه در میان دو رود كرخه و دز واقع شده است. این محوطه از اوایل هزاره چهارم پیش از میلاد تا اوایل دوره اسلامی، یكی از مهم‌ترین شهرهای تاریخ بشر بوده است. در نتیجه كاوش‌های باستان‌شناسی آثار و بقایایی در آن یافت شده است كه قدمت آن را به دوران ماقبل تاریخ مرتبط می‌سازد.

ادامه مطلب » شوش


  شوشتر  

بند میزان؛ شوشتر؛ عکس از علی مجدفر

شهرستان شوشتر از جمله شهرهای مهم استان خوزستان به شمار می رود که در 90 كیلومتری شمال اهواز واقع شده است. شوشتر در قدیم مركز استان خوزستان بود و هم اكنون یكی از شهرهای آباد، با اهمیت و تاریخی این استان به شمار می‌رود. شوشتر هم در دوران پیش از اسلامی و هم پس از اسلام رونق فراوانی داشته و همچون دزفول به لحاظ معماری و بافت سنتی شهر و ویژگی های بومی در معماری محلی، می تواند نقش مهمی را در جلب تور گردشگری داشته باشد.

ادامه مطلب » شوشتر


  شادگان  

شهرستان "شادگان" در جنوب خوزستان قرار داشته و به وسیله رودخانه جراحی که ترکیبی از دو رود "مارون" و "علاء" است و از کوهستان های "منگشت" سرچشمه گرفته، سیراب می گردد. نام قدیم شادگان ، "دراک" بوده که از ترکیب دو کلمه "دارا" و "ارک" ساخته شده است. اعراب آن را معرب كرده و "دورق" نامیدند. دورق یکی از شهرهای قدیم ایران، سابقه تاریخی طولانی داشته که به تدریج ویران شد و از میان رفت.

ادامه مطلب » شادگان




  تبلیغات  

رزرو آنلاین هتل ایران و خارجی

مبلمان، مبل راحتی، مبلمان منزل



  لینک دوستان  

رزرو هتل آنلاین - خارجی و ایران | رزرو هتل در دبی | رزرو هتل ترکیه - استانبول | رزرو هتل آنلاین - اروپا | تور سوباتان | تولیدی و فروش مبلمان خانگی | سنگ شکن | شبکه فیزیک هوپا | سایت رسمی کیوکوشین کاراته - استاد غلامرضا کاتبی - سبک میدوری | | iran forest jungle | iran desert | iran Waterfall & River | Iran Lake & Lagon | iran Island | iran Cave | iran Mountain | iran Village | iran Castle & Caravanserai | iran Mosque & Church | iran Palace & museum | iran World Heritage Sites | iran Nomads | iran Visa | iran Transportation | iran Hotel | Alimestan forest | Ponel forest | Soha lake to Laton waterfall forest path | Kojor - Sisangan forest | Sobatan - Lisar forest | Asalem - Khalkhal forest | Rig-e Jenn Desert | Mesr Desert | Laton waterfall | Bishe waterfall | Landi waterfall | Bazoft river | Shevi waterfall | Zard o Lime waterfall | Tang-e-Zendan (Keredi kon) waterfall | Chenjole waterfall

ثبت لینک شما



  برخی صفحات داخلی سایت  

تهران آذربایجان شرقی آذربایجان غربی | اردبیل | اصفهان | ایلام | بوشهر | چهار محال و بختیاری | خراسان جنوبی | خراسان رضوی | خراسان شمالی | خوزستان | زنجان | سمنان | سیستان و بلوچستان | فارس | قزوین | قم | کردستان | کرمان | کرمانشاه | کهکیلویه و بویر احمد | گلستان | گیلان | لرستان | مازندران | مرکزی | هرمزگان | همدان | یزد | تورها و برنامه های سفر | تورها و برنامه های سفر | تورها و برنامه های سفر | تورها و برنامه های سفر | تورها و برنامه های سفر | سفرنامه های تصویری | دوره های آموزشی | آموزش محیط زیست | آموزش ستاره شناسی | آموزش ژئوتوریسم | تور جنگل لفور و آبشار گزو | تور کلیگون به امامه | تور آب گرم محلات | تور جنگل اسالم به خلخال | تور شیراز | تور آبشار سنگان | تور پارک ملی خجیر | تور دریاچه شورمست | تور گشت رصدی دق سرخ | تور جنگل ارسباران و قلعه بابک | تور ماسوله تا ماسال | تور جزایر جنوب ایران خلیج فارس | تور جزیره قشم | تور پرنده نگری میانکاله و دشت ناز | تور عبور از کویر ریگ جن | تور کویر مرنجاب | تور دشت هویج | تور غار چال نخجیر و مشهد اردهال | تور آبشار ایگل | تور روستای یوش | تور بندر ترکمن و جنگل کردکوی | تور روستای مصر | تور کویر لوت و کلوت شهداد | تور چشمه های باداب سورت و سلیمان تنگه | تور جنگل الیمستان | تور گشت رصدی بادرود | تور کاشان | تور گنبد سلطانیه و غار کتله خور | تور روستای جواهرده و آب گرم رامسر | تور دشت آزو و آبشار شاهان دشت | تور غار علی صدر و گنجنامه | تور ماسوله و قلعه رودخان | تور غار دانیال | تور دریاچه نئور تا آق اولر | تور قلعه الموت و دریاچه اوان | تور جنگل و ساحل گیسوم | تور روستای کندلوس | تور جنگل ابر | تور دریاچه گهر | تور منطقه حفاظت شده خارتوران | تور دریاچه گهر-آبشار شوی-آبشار بیشه- دورود | تور دریاچه نئور-ییلاق سوباتان-جنگل لیسار | تور جنگل الیمستان |

  لیست استانها