مرکزی

 ایران‌شناسی: استان مرکزی  

  اراک  

شهرستان اراک از شمال به تفرش، از مغرب به همدان و ملایر، از مشرق به شهرستان محلات و از جنوب به شهرستان خمین و سربند محدود شده و ارتفاع متوسط شهرستان حدود1700 متر از سطح دریاست. این شهرستان از لحاظ وسعت دومین شهرستان استان بعد از شهرستان ساوه می باشد.
شهرستان اراک به لحاظ برخورداری از عامل آب و هوایی خاص (مانند مجاورت با کویر میقان و وجود ارتفاعات) دارای نوسانات آب و هوایی زیاد است. به طور کلی تابستان های نسبتا ملایم و زمستان های سرد تا نسبتا سرد از خصوصیات اقلیمی شهرستان اراک است.
شهر اراک از نظر تاریخی نسبت به سایر شهرهای استان از قدمت چندانی برخوردار نیست. زمان احداث شهر اراک به دوره قاجار و سلطنت فتحعلی شاه می رسد. در اوایل سلطنت قاجار در عراق عجم به علت وسعت زیاد و جمعیت فراوان؛ همواره ناامنی و اختلافات محلی بروز می کرد و این امر از لحاظ سیاسی و اقتصادی برای حکومت مرکزی بروز مشکل می کرد. در زمان فتحعلی شاه قشونی به نام عراق تشکیل گردید و یوسف خان گرجی از فتحعلی شاه تقاضا نمود که برای مرکز قشون عراق عجم، قلعه ای نظامی احداث نماید. به همین جهت تاسیس ساختمان اولیه شهر به صورت قلعه ای به نام سلطان آباد، شروع و در سال1231به پایان رسید. هنگامی که راه آهن جنوب از کنار شهر عبور کرد؛ ایستگاهی در کنار شهر احداث گردید. نام این ایستگاه را اراک گذاشتند و سپس طی بخشنامه ای ابلاغ گردید که نام آبادی های مجاور ایستگاه به نام همان ایستگاه اراک خوانده شوند.
برای کلمه اراک معانی گوناگونی ذکر گردیده است که تعدادی از آنها عبارتند از: پایتخت، باغستان، نخلستان، شهرستان و بعضی کلمه "اراک" را شکل فارسی کلمه عراق و به معنی سرزمین هموار دانسته اند.

منابع:
fa (dot) wikipedia (dot) org
rcs (dot) ir

  امام زاده هفتاد و دو تن ساروق  

در روستای ساروق فراهان، در شمال غربی آن، بقاع متبرکه هفتاد و دو تن موجود است که از لحاظ مذهبی و تاریخی مورد توجه مردم است. این بنا در قرن ششم هجری ساخته شده است.
.

ادامه مطلب »

  امام زاده حوا خاتون  

این امامزاده در روستای موت آباد در 15 کیلومتری شمال شهر اراک قرار گرفته که از سه بنای مجزا تشکیل شده است. تاریخ این امامزاده مربوط به قرن پنجم هجری قمری است.

.

ادامه مطلب »

  امام زاده ابراهیم  

این امامزاده در روستای مشهد الکوبه در 45 کیلومتری شمال شهر اراک واقع شده و از بناهای دوره صفویه محسوب می شود.

.

ادامه مطلب »

  بنای تاریخی کاروانسرا  

این بنا مربوط به دوران صفویه است که در مشک آباد و در فاصله 40 کیلومتری شرق اراک، نزدیک روستای انجدان و امان آباد قرار دارد. این کاروانسرای مربع شکل در مسیر اصفهان به غرب ایران ساخته شده است.
.

ادامه مطلب »

  آتشکده برزوی راهگرد  

این آتشکده تاریخی در روستای راهگرد در 65 کیلومتری شمال شرقی اراک واقع گردیده است. قدمت آن مربوط به دوران ساسانی و نمای آن از آجر و سنگ می باشد.

.

ادامه مطلب »

  مرقد شاهزاده محمد عابد  

این امامزاده یکی از بناهای مذهبی و مهم منطقه است که در 12 کیلومتری شمال شهر اراک و در مجاورت روستای مشهد میقان واقع شده است. این امامزاده، مرقد شاهزاده محمد عابد فرزند امام موسی کاظم و از بناهای دوره صفویه است.
.

ادامه مطلب »

  امام زاده شاهزاده حسین  

این امامزاده در روستای نظام آباد در40 کیلومتری شمال شهر اراک واقع شده و از بناهای دوره صفویه محسوب می شود.

.

ادامه مطلب »

  روستای ساروق انجدان  

این روستا در 37 کیلومتری شرق اراک واقع است. بقاع شاه غریب قلندر و بقعه چهل دختران در این روستا قرار دارد. تاریخ این بناها مربوط به دوره صفویه است.

.

ادامه مطلب »

  بنای تاریخی پیر مرادآباد  

در روستای مراد آباد در 14کیلومتری شمال شرقی شهر اراک، بقعه ای به نام پیر مراد آباد وجود دارد. بنابر اعتقاد عامه مردم، دستور ساخت این بقعه را شاهپور ذوالکتاف داده که بعدها این بنا از بین می رود؛ لیکن در دوره سلجوقی بقعه ای مجدد بنا می گردد.
.

ادامه مطلب »

  شهر زیرزمینی ذلف آباد  

در 22 کیلومتری شمال اراک؛ از توابع فراهان آثاری دیده می شود که به آن شهر قدیمی ذلف آباد می گویند. خرابه موجود نشان می دهد که در گذشته این شهر، آباد و بزرگ بوده است؛ ولی در حال حاضر به جزء چند اثر تخریب شده این منطقه چیزی ملاحظه نمی گردد.
.

ادامه مطلب »

  بنای تاریخی مدرسه سپهدار  

این مدرسه از بناهای اولیه شهر اراک می باشد که در دوران فتحعلی شاه قاجار همزمان با شهر سلطان آباد به وسیله یوسف خان سپهدار ساخته شده است. سبک بنا تا حدودی از سبک مدارس دوره صفویه اقتباس شده، اما کاشیکاری های آن ویژه دوره قاجاریه است. این بنا دارای مسجد، آب انبار و صحنی نسبتا وسیع با حوضی سنگی در وسط آن است.

ادامه مطلب »

  بنای تاریخی حمام چهارفصل  

این بنا مربوط به دوران قاجاریه است و از آثار ارزشمند و بسیار زیبای اراک محسوب می شود. حمام چهارفصل دارای سه قسمت می باشد: حمام مردانه، حمام زنانه و حمام اقلیت های مذهبی. این حمام چند متر از سطح خیابان پائین تر است. رخت کن حمام با کاشی های زیبای هفت رنگ تزئین شده است. در حال حاضر این حمام به عنوان گنجینه چهار فصل مورد بازدید علاقمندان قرار می گیرد.

ادامه مطلب »

  مجموعه تاریخی بازار اراک  

مجموعه تاریخی بازار اراک از بناهای اولیه شهر اراک است که در زمان فتحعلی شاه قاجار تاسیس شده و در آن کلیه امکانات رفاهی از قبیل مسجد، مدرسه و آب انبار احداث گردیده است. بازار اراک در دو محور شمالی-جنوبی و شرقی-غربی به طور مستقیم و عمود بر هم در مرکز بافت چهارخانه اولیه شهر قرار دارد. در چهار طرف بازار، چهار دروازه بوده که همگی در طول زمان و گسترش شهر از بین رفته اند.

ادامه مطلب »

  شهرهای استان مرکزی  

  لیست استانها