زنجان: گنبد سلطانیه

 ایران‌شناسی: استان زنجان: زنجان  

  گنبد سلطانیه  

اوحدی را با چنین قوم اوفتاد
                                       راه سلطانیه و دارالسلام (اوحدی مراغه ای)

گنبد سلطانيه که جزو میراث جهانی بشر است؛ در شهر سلطانيه در 35 کيلومتري شهر زنجان واقع شده و بناي آن به دستور سلطان محمد خدابنده از سال 704 هجري قمري شروع و در مدت 9 سال در تاريخ 713 هجري قمري پايان يافته است. اين گنبد با 5/48 مترارتفاع و 6/25 متر قطر دهانه یکی از بناهاي عظيم تاريخي جهان است.
گنبد سلطانيه (به روايتي) براساس طرح آرامگاه غازان خان كه آن نيز از بناي آرامگاه سلطان سنجر در مرو الهام گرفته، ساخته شده با اين تفاوت كه پلان آرامگاه سلطان سنجر مربع و پلان گنبد سلطانيه هشت ضلعي است. اگرچه تا حد زيادي معماري آرامگاه سلطان سنجر در بناي سلطانيه تاثير گذاشته بود اما جنبه ابتكاري در بناي اخير به حدي است كه آن را به صورت يكي از شاهكارهاي هنر و معماري ايران در آورده است كه بعدها نمونه و الگويي براي احداث تعداد زيادي بنا شد. معماري گنبد سلطانيه را سيد علي شاه انجام داده است.


گنبد سلطانیه؛ زنجان؛ عکس از آنوبانینی
گنبد سلطانیه؛ زنجان


از جمله مهمترين آثاري كه به تقليد از گنبد سلطانيه پدید آمده، می توان از گنبد كليساي سانتاماريا دلفيوره نام برد كه بيش از صد سال بعد از آن ساخته شده است. گنبد سلطانیه از جمله آثار ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو می باشد؛ و آنوبانینی آن را یکی از مهمترین اثار باستانی جهانی منطقه به شمار می آورد. در سال های اخیر توجه به این اثر بیشتر شده و تعمیر و نگهداری اثر نسبتا به خوبی در حال انجام است.
با یک بار بازدید از این اثر عظیم نمی توان به درستی به عجایب آن پی برد، شکوه اثر در وحله اول انسان را به حدی محو خود می کند که امکان بررسی علمی را از انسان تا حدود زیادی از او سلب میکند. به هر حال نظر به جهانی بودن این اثر و حضور جهانگردان بسیار در منطقه برای دیدن این اثر کم نظیر توسعه بیشتر امکانات توریستی این شهر نیز لازم به نظر می آید.

منابع:
anobanini
zums.ac.ir
Irankulturevi (dot) com
tachar.blogsky.com
دیوان اشعار، اوحدی مراغه ای

  شهرهای استان زنجان  

  لیست استانها